SpaceX, dünyanın en büyük ve en güçlü roketi olarak tanımlanan Starship için kritik bir aşamayı daha geride bıraktı. Şirketin Teksas’taki Starbase tesisinden 28 Eylül’de gerçekleştirilen 14. test uçuşunda Starship, ilk kez alçak Dünya yörüngesine (LEO) ulaşmayı başardı. Yörüngeye yeni nesil Starlink uydularını konuşlandıran Starship, gelecekteki Ay ve Mars görevlerine göz kırptı. SpaceX’in Teksas’taki Starbase tesisinden 28 Eylül’de saat 15.48 TSİ’de başlayan uçuşun ilk aşamasında Super Heavy güçlendiricisi, Starship’in üst aşamasını taşıyarak görevini yerine getirdi.
Yaklaşık 25 dakika sonra, 16.13 TSİ’de Starship, Raptor motorlarından birini kısa süreliğine ateşleyerek yörüngeye yerleşti.
Starship’in 14. uçuşu, aracın üçüncü nesil versiyonunun (V3) kullanıldığı üçüncü görev oldu. Bu sürüm, uydu konuşlandırma, Ay ve Mars görevleri gibi daha kapsamlı operasyonlar için geliştiriliyor.
26 yeni nesil Starlink uydusu yörüngeye yerleştirildi
Starship’in yörüngeye ulaşmasıyla birlikte görevdeki bir diğer temel hedef de gerçekleştirildi. Aracın Ship adı verilen üst aşaması, 26 Starlink V3 uydusunu alçak Dünya yörüngesine başarıyla bıraktı. Uydu konuşlandırma işlemi, kalkıştan yaklaşık 34 dakika sonra başladı ve 30 dakikalık bir zaman dilimine yayıldı.
SpaceX, yörüngeye yerleştirilen 26 uydunun tamamıyla iletişim kurulduğunu açıkladı. Starlink, yaptığı açıklamada uydu ağına 26 terabit kadar ek kapasite eklendiğini duyurdu.
Starlink V3 uyduları, önceki nesillere kıyasla daha büyük ve daha yüksek kapasite sunacak şekilde tasarlandı. Yaklaşık 2.000 kilogram ağırlığındaki uydular, önceki modellerin yaklaşık iki katı kütleye sahip. Boyutları ve ağırlıkları nedeniyle bu uyduların SpaceX’in Falcon 9 roketiyle verimli biçimde fırlatılması mümkün olmuyor. Bu nedenle V3 uydularının taşınmasında Starship’in yüksek taşıma kapasitesi kritik rol oynuyor. SpaceX’in açıkladığı teknik verilere göre Starlink V3 uyduları, 1 Tbps indirme ve 160 Gbps yükleme kapasitesi sunabiliyor. Bu değerler, Starlink V2 uydularına kıyasla indirme kapasitesinde yaklaşık 10 kat, yükleme kapasitesinde ise 22 kat artış anlamına geliyor.
Starlink V3 ağı, Elon Musk’ın açıklamalarına göre ilerleyen dönemde yaklaşık 100 bin uydudan oluşacak. Starship’in her uçuşta yaklaşık 60 V3 uydusu taşıyabileceği belirtiliyor. Bu da yalnızca söz konusu uydu ağına ulaşmak için yaklaşık 1.700 fırlatma gerekeceği anlamına geliyor. Starlink uydularının yaklaşık beş yıllık operasyonel ömrü bulunduğundan, ağın devamlılığı için zaman içinde yeni uyduların da gönderilmesi gerekecek.
Starship’in uçuş süresi kısaltıldı
SpaceX, başlangıçta Starship’in Dünya çevresinde altı tur atmasını ve yaklaşık 9 saat 50 dakika süren bir görev gerçekleştirmesini planlıyordu. Ancak Raptor motorlarından birinin devre dışı kalması üzerine uçuş planı değiştirildi. Kontrol ekibi, yörüngede geçirilen süreyi yaklaşık üç saate indirdi.
Starship, 18.28 TSİ’de Dünya atmosferine yeniden giriş yaptı. Yaklaşık 26 dakika sonra ses hızının altına düşen araç, 18.56 TSİ’de Pasifik Okyanusu’nun kuzeyine iniş gerçekleştirdi. Bununla birlikte araç, suya temas ettikten sonra devrildi ve patladı. Bir önceki testte roket patlamamış ve kıyıya çekilmişti.
Starship’i gerekli yüksekliğe ve hıza ulaştıran Super Heavy kademesi ise kalkıştan yaklaşık yedi dakika sonra Meksika Körfezi’ne kontrollü iniş yaptı. Uçuş sırasında güçlendiricinin bazı motorlarının kapandığı gözlense de bu durum inişi engellemedi. Super Heavy, görevini tamamladıktan sonra denize indi ve ilerleyen süreçte kurtarılması planlanıyor.
SpaceX’in uzun vadeli hedefi, hem Super Heavy’yi hem de Starship’in üst aşamasını fırlatma kulesindeki mekanik kollarla yakalayarak yeniden kullanmak. Şirket, Super Heavy için bu yöntemi daha önce üç test uçuşunda başarıyla uyguladı. Ancak Starship’in üst aşamasını fırlatma kulesinde yakalama denemesi henüz gerçekleştirilmedi.
Ay ve Mars görevleri için çalışmalar sürüyor
SpaceX, Starship’i gelecekteki insanlı uzay görevleri için de geliştirmeyi sürdürüyor. 124 metre yüksekliğindeki araç, şirketin teknik verilerine göre alçak Dünya yörüngesine 100 metrik tondan fazla yük taşıyabiliyor. Hem Super Heavy güçlendiricisi hem de Ship üst aşaması tamamen ve hızlı biçimde yeniden kullanılabilecek şekilde tasarlanıyor. NASA da Artemis programı kapsamında Ay’a insan indirmek için Starship’i ilk mürettebatlı iniş aracı olarak seçmiş durumda. Programın önümüzdeki yıllarda Ay’ın güney kutbu yakınlarında bir üs oluşturmayı hedeflediği belirtiliyor.
Mevcut planlara göre Starship’in Ship üst aşamasının, Artemis III görevi kapsamında 2027 ortalarında alçak Dünya yörüngesine mürettebat taşıması öngörülüyor. Artemis IV ile astronotların 2028 yılında Ay’ın güney kutbu yakınına indirilmesi planlanıyor. Bununla birlikte NASA, mürettebatlı Ay iniş araçları için Blue Origin’i de seçtiğinden Artemis IV görevinde hangi aracın kullanılacağı henüz netleşmiş değil.
Starship’in Ay ve Mars görevlerinde kullanılabilmesi için Dünya yörüngesinde yakıt ikmali yapılması gerekiyor. Bu kapsamda birden fazla tanker aracın yörüngeye gönderilerek Ship’e yakıt aktarması planlanıyor. Ancak SpaceX, uzayda yakıt ikmalini henüz uygulamalı olarak göstermedi.
Kaynak: Mersin Kombi & Petek Servisi
